• سازمان ها

افزایش 5 برابری سطح معیشت 10 میلیون کم درآمد

در اردیبهشت ۱۳۹۶ و در آستانه‌ی دوازدهمین انتخابات ریاست جمهوری، حسن روحانی نامزد انتخابات، برنامه خود برای دولت دوازدهم را با عنوان «دوباره ایران» منتشر کرد. در این کتاب ۲۵۵صفحه‌ای، تصویری از برنامه‌ها و اهداف دولت دوازدهم در حوزه‌های مختلف ترسیم میکند و تقریبا تمام وعده‌های سایت وعده‌یاب برگرفته از همین کتاب است.

دربرنامه معرفی شده توسط روحانی به برنامه «توانمندسازی 10 میلیون کم درآمدترین ایرانی» اشاره شده است. توضیح برنامه مذکور را در ادامه میخوانید:

اجماعی در میان اقتصاددانان در دو دهه گذشته به وجود آمده است که اگرچه رشد اقتصادی شرط لازم کاهش فقر است، ولی شرط کافی نیست و ضروری است دولت ها برای کاهش آسیب پذیری خانوارهای فقیر برنامه های حمایتی مناسبی طراحی و اجرا نمایند. بر این اساس باید سبد نیازهای پایه ای خانوارهای فقیر تأمین شود تا آنان نیز بتوانند در فرایند رشد و توسعه شرکت جویند. شدت رشد نیز باید در بخش هایی که خانوارهای فقیر از آن منتفع می شوند بیشتر باشد و در نهایت از آنجایی که فرایند رشد، زمان بر و بلندمدت است باید در میان مدت و کوتاه مدت پرداخت های عمومی به منظور افزایش مصرف فقیرترین خانوارها ارائه شود.

 

اجرا نمودن این طرح برای کاهش فقر نیاز به دسترسی به فقرا دارد. این دسترسی تا حدی می تواند از طریق هزینه کردن در آموزش ابتدایی سراسری که گستره بزرگی از جامعه از جمله فقرا را در بر می گیرد به دست آید. منابع محدود دولتی نیز باعث شده اند تلاش ها بیشتر در راستای تمرکز منابع بر «گروه های هدف» – خانوارها یا افراد فقیر – باشد. این موضوع در ادبیات اقتصاد فقر معروف به هدف گیری است. آنچه تاکنون در اقتصاد ایران انجام گرفته است، با وجود سال ها بحث در محیط علمی و سیاست گذاری درباره روش های حمایتی از خانوارها، در عمل بدون هدف گیری بوده است. بدین ترتیب بحث شناسایی و هدف گیری خانوارهای نیازمند همچنان پس از دهه ها تلاش و کوشش موضوعی حل نشده باقی مانده است.

مهم ترین نفع استفاده از ابزارهای هدف گیری افزایش کارایی برنامه حمایتی با ثابت نگاه داشتن بودجه یا کاهش بودجه برنامه بدون کاهش کارایی آن است. مهم ترین ناکارایی های برنامه حمایتی بدون هدف گیری، بهره مندی ناکافی افراد فقیر و بهره مندی (نالازم) افراد غیرفقیر از منافع برنامه است. بسیاری

از سیاست هائی که به منظور انتقال درآمد به خانــوارهای فقیــر طراحی می شوند از از محل کسب درآمد از مشاغل ًهدفمنــدی مناسب برخوردار نیستند. خانــوارهای فقیــر غالبا از محل کسب درآمد از مشاغل مزد و حقوق بگیری در بخش خصوصی امرار معاش می کنند بیشترین توجه سیاست های حمایتی به مزد و حقوق بگیران بخش عمومی است. هـر چند غالب خانـوارهای فقیر شاغل هستند اما شغل دائمی ندارند. توجه صرف به افزایش سطح دستمزد و حفظ دستوری شغل شاید فرد شاغل را منتفع کند اما مانع از اشتغال جدید شده و شغل های پاره وقت را نیز کاهش داده و یا از بین می برد. دستیابی به رشد بالای اقتصادی به افزایش سطح درآمد در کل اقتصاد کمک می کند. اما در صورتی که بهره مندی گروه های کم درآمد در چارچوب نظام موجود توزیع درآمد صورت گیرد فرایند بهبود وضعیت قشر کم درآمد بسیار کند خواهد بود. لذا ضروری است همزمان با ، اجرای سیاست های توسعه ای که منجر به رشد بالاتر اقتصادی می شود، برنامه های حمایتی (و نه یارانه‌ای به منظور بهبود شرایط زندگی گروه های فقیر به اجرا در آید).

 

در همین راستا، در دولت دوازدهم، برنامه ای به منظور بهبود شرایط زندگی درآمدترین جمعیت کشور مورد نظر قرار گرفته است. این برنامه طی سه مرحلة مشخص و در چارچوب قانون زمانی به اجرا در خواهد آمد.

در مرحله اول که از ابتدای سال بودجه سال 1396 اجرا می شود، میزان مقرری مدجویان کمیته ی امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی به میزان قابل توجهی (به عنوان مثال برای خانوارهای چهار نفر بیش از 4.5 برابر) افزایش پیدا می کند (اینکار انجام شده است).

در مرحلة دوم، مقادیر اعمال شده در سال به عنوان مبنای استاندارد زندگی همه شهروندان ایرانی در سال 1397 تعیین و اعلام می شود.

بر این اساس، هر خانوار ایرانی که خود را مستحق دریافت مقرری ذکر شده می داند با مراجعه به سازمان های حمایتی، ثبت نام کرده و خود را در معرض بررسی و راستی آزمایی قرار می دهد. چنانچه درخواست ارائه شده مورد تأیید این سازمان ها قرار گیرد، مقرری مربوطه به میزان مابه التفاوت درآمد فرد (یا خانوار) و سطح زندگی تعریف شده، برقرار می شود.

در مرحلة سوم که از سال 1398 به بعد خواهد بود، استاندارد زندگی تعیین شده متناسب با رشد اقتصادی و سیاست های حمایتی، افزایش پیدا می کند. آهنگ افزایش به گونه ای خواهد بود که درپایان سال 1399 سطح معیشت 10 میلیون فقیرترین جامعه، حداقل به میزان پنج برابر ارتقا پیدا کند. این برنامه در چارچوب یک نظام جامع تأمین اجتماعی با شناسایی دقیق خانوارهای فقیری که حتی در فرآیند ایجاد رشد اقتصادی نتوانسته اند به سطوح بالاتر درآمدی دست یابند، به بهبود وضعیت آن ها از طریق منابع عمومی کمک خواهد کرد. منابع محدود فعلی با این روش به شکل کاراتری به سمت خانوارهای فقیر سوق داد شده و با توانمندسازی آنان، سبب ارتقای کیفیت زندگی آنان در سطوحی استاندارد می شود.

رئوس سایر برنامه های حمایتی به شرح زیر است:

1- تبدیل سازمان هدفمندسازی یارانه ها به صندوق رفاه ملی

2- افزایش تغذیه مدارس واقع در نوار مرزی کشور؛

3- بازسازی کامل مدارس آسیب پذیر کشور؛

4- فراهم سازی امکان استفاده از یارانه نقدی به عنوان وثیقه برای دریافت وام بانکی توسط  خانوارها.

منبع: «دوباره ایران»، برنامه دولت دوازدهم ص48

1270cookie-checkافزایش 5 برابری سطح معیشت 10 میلیون کم درآمد